Barcelona biedt een breed aanbod aan scholen en onderwijssystemen, van lokale basisscholen tot internationale middelbare scholen. Voor veel ouders is het kiezen van de juiste school een belangrijke beslissing. Zeker als je uit het buitenland komt en niet bekend bent met het Spaanse of Catalaanse onderwijssysteem, kan het best zijn dat je al snel tussen de bomen het bos niet meer ziet. Wij helpen je op weg.
In dit artikel lees je hoe het onderwijs in Barcelona is opgebouwd, welke soorten scholen er zijn, hoe de toelatingsprocedure werkt en waar je rekening mee moet houden bij het kiezen van de juiste school voor jouw kind.
Het onderwijsstelsel in Barcelona
Het onderwijs in Catalonië valt onder de verantwoordelijkheid van de Generalitat de Catalunya, de Catalaanse overheid dus. In Barcelona zelf is het Consorci d’Educació de Barcelona het belangrijkste aanspreekpunt voor publieke scholen. Naast de publieke scholen zijn er ook particuliere scholen, internationale scholen en zogenaamde escoles concertades: particuliere scholen die deels door de overheid worden gesubsidieerd.
Alle scholen in Catalonië hebben een vergunning nodig van het Departament d’Educació en moeten een erkend curriculum volgen dat voldoet aan de Spaanse onderwijswet.
Het onderwijstraject
Het onderwijs in Catalonië is verdeeld in verschillende fasen. De leerplicht geldt van 6 tot en met 16 jaar.
0 – 3 jaar: Escola Bressol (peuterschool of kinderdagverblijf)
3 – 6 jaar: Educació Infantil (kleuteronderwijs)
6 – 12 jaar: Educació Primària (basisonderwijs)
12 – 16 jaar: Educació Secundària Obligatòria – ESO (voortgezet onderwijs, onderbouw)
16 – 18 jaar: Batxillerat of Cicles Formatius de Grau Mitjà (bovenbouw of beroepsonderwijs)
Internationale scholen hanteren soms een iets andere indeling, maar de leeftijdsgroepen komen grotendeels overeen.
Kinderopvang (0 – 3 jaar)
Voor de jongste kinderen zijn er meer dan honderd publieke crèches (Escoles Bressol) in Barcelona. Deze zijn niet gratis: de kosten zijn inkomensafhankelijk en plaatsen zijn niet gegarandeerd. Veel gezinnen kiezen daarom voor alternatieven zoals particuliere opvang, nannies of kleinschalige kinderopvanggroepen. Er is in Barcelona ook een kinderopvang met Nederlandse eigenaars. Dat is Kidzz in Gràcia, een van onze partners, ook te vinden in de Oranje Gids BCN.
Kleuteronderwijs (3 – 6 jaar)
Educació Infantil is niet verplicht, maar de meeste kinderen gaan op deze leeftijd al naar school. Ouders doen dit vaak om later verzekerd te zijn van een plek op de basisschool van hun voorkeur. Vrijwel alle scholen hebben een kleuterafdeling. Kinderen doorlopen hier I3, I4 en I5 (voorheen P3, P4 en P5).
Basisonderwijs (6 – 12 jaar)
Op zesjarige leeftijd start de leerplicht en begint het basisonderwijs. Hier leggen kinderen de basis in taal, rekenen, natuur en sociale vaardigheden. Basisonderwijs volgen kinderen op escoles.
Voortgezet onderwijs (12 – 16 jaar)
Het verplichte voortgezet onderwijs heet ESO en wordt gegeven op zogenoemde instituts. Dit is de laatste fase van de leerplicht. In Barcelona en ook de rest van Spanje wordt hierbij geen onderscheid gemaakt tussen de verschillende niveaus van kinderen. Er is geen toets vergelijkbaar met de CITO-toets en geen schooladvies. Wel vindt in het laatste jaar van het basisonderwijs een toets plaats, om het niveau van de kinderen te toetsen, maar de resultaten hebben geen invloed op de schoolkeuze voor het middelbaar onderwijs.
In veel gevallen bestaat een onderwijsinstelling uit zowel een basisschool als instituto en stromen de leerlingen automatisch door. In veel andere gevallen gaan kinderen door naar de school die verbonden is met de basisschool.
Na 16 jaar
Na de leerplicht kunnen leerlingen kiezen voor het batxillerat (voorbereiding op de universiteit) of beroepsonderwijs. Wie naar de universiteit wil, moet deze laatste fase afronden om deel te kunnen nemen aan het toelatingsexamen voor de universiteit.
Soorten scholen in Barcelona
Er zijn drie hoofdtypen scholen:
- Publieke scholen (escoles públiques)
- Concertades (escoles concertades)
- Particuliere scholen (escoles privades)
Publieke scholen zijn volledig bekostigd door de overheid en zijn seculier. Ouders betalen meestal alleen een kleine bijdrage voor bijvoorbeeld materialen of uitstapjes.
Concertades zijn particulier beheerde scholen die subsidie ontvangen van de overheid. Ouders betalen hier meestal een bijdrage die lager ligt dan bij volledig particuliere scholen. Soms zijn er extra kosten, bijvoorbeeld voor een uniform of inschrijfgeld. Veel concertades zijn religieus van oorsprong.
Particuliere scholen ontvangen geen overheidssubsidie en worden volledig bekostigd door het schoolgeld van ouders. In sommige gevallen worden de kosten (gedeeltelijk) gesubsidieerd door buitenlandse overheden of religieuze instellingen. De kosten verschillen sterk per school (uiteenlopend van een paar honderd tot duizenden euro’s per maand) en bestaan vaak uit inschrijfgeld, lesgeld, verzekeringen, materialen en examenkosten.
Curriculum en diploma’s
Alle scholen in Catalonië moeten een door het Departament d’Educació goedgekeurd curriculum volgen. Dat kan het Catalaanse/Spaanse curriculum zijn, een internationale variant (zoals het International Baccalaureate of Cambridge International Curriculum) of een combinatie.
Aan het einde van de basisschool maken leerlingen een toets voor basiscompetenties, waarvan de resultaten openbaar zijn. Na de vier verplichte jaren van voortgezet onderwijs ontvangen leerlingen een diploma waarmee ze kunnen doorstromen naar het batxillerat of beroepsonderwijs. Sommige scholen combineren het lokale curriculum met buitenlandse diploma’s.
Taal van het onderwijs
Een van de belangrijkste keuzes voor ouders is de taal waarin hun kind les krijgt. De hoofdtaal in publieke scholen en de meeste concertades is Catalaans, met Spaans en Engels als vreemde talen. Sommige concertades bieden een meer gebalanceerde verdeling van Catalaans, Spaans en Engels en profileren zich als drietalige scholen.
Daarnaast zijn er particuliere scholen waar onderwijs grotendeels in het Engels, Frans, Duits, Italiaans, Japans of Hebreeuws wordt gegeven. Spaans is hier vaak de eerste vreemde taal. Er zijn in Barcelona geen publieke of concertada-scholen waar Spaans de hoofdtaal van het onderwijs is.
Toelatingsprocedure
De toelating tot publieke scholen en concertades verloopt via een centrale procedure, de preinscripció, die meestal rond maart plaatsvindt voor een start in september. Daaraan voorafgaand vinden open dagen plaats waarop je scholen kunt bezoeken. Toewijzing gebeurt op basis van een puntensysteem. Wonen binnen de schoolwijk of een broer of zus op dezelfde school zijn de belangrijkste criteria. Extra punten kunnen worden toegekend op basis van andere factoren.
Let op: het is belangrijk dat het adres op de identiteitskaart / NIE van de ouders up to date is, omdat dit doorgaans wordt gebruikt voor het bepalen van de wijk/district en dit is cruciaal voor het toekennen van punten. Zorg ervoor dat je dit op tijd actualiseert als het adres achterhaald is.
Na de basisschool hebben leerlingen automatisch recht op een plek op een van de instituts die verbonden zijn met de basisschool. Als kinderen en ouders een andere school op het oog hebben, zullen ze moeten afwachten of er op die school plek is. Hierbij maken nabijheid of het feit dat er broertjes of zusjes op de school zitten, geen verschil meer.
Als je buiten de inschrijvingsperiode naar Barcelona verhuist, kun je via het consorci een plek aanvragen. Alle kinderen vanaf drie jaar hebben recht op een plaats op een publieke school of concertada.
Particuliere scholen hanteren hun eigen toelatingsprocedures en accepteren vaak het hele jaar door nieuwe leerlingen. Voor meer informatie kun je contact opnemen met de specifieke school.
Belangrijke data
Op dit moment is nog niet bekend wanneer de precieze inschrijfdata zijn voor het komende schooljaar 2026-2027, maar houd alvast rekening met de volgende momenten:
- Voor kinderopvang: aanvragen indienen in de eerste helft van mei.
- Voor kleuteronderwijs (3-6 jaar) en basisonderwijs: aanvragen indienen tussen half en eind maart.
- Voor secundair onderwijs (verplichte fase): aanvragen indienen tussen half en eind maart.
- Voor Bachillerato (bovenbouw/voortgezet onderwijs na de verplichte fase): aanvragen indienen eerste helft april.